Chứng chỉ ngoại ngữ là quyền lợi, không phải yếu tố quyết định tuyển sinh

(Chinhphu.vn) – Ngoại ngữ ngày càng giữ vai trò quan trọng, là chìa khóa mở cánh cửa hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, việc học ngôn ngữ có đơn thuần chỉ là để sở hữu một tấm bằng? “Tấm hộ chiếu” ngôn ngữ ấy không chỉ hiện diện qua những tấm bằng, mà còn là một chuyến hành trình kết nối với thế giới và vượt qua những rào cản, áp lực cũng như sự bất bình đẳng trong xã hội.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế thời đại toàn cầu hóa, ngoại ngữ như một chiếc cầu nối giúp con người trao đổi, học hỏi, làm việc và hội nhập với cộng đồng toàn cầu.

Tuy vậy, thời gian gần đây, tại không ít trường phổ thông, việc học ngoại ngữ đang bị biến tướng thành một cuộc chạy đua – không còn nhằm mục tiêu mở mang kiến thức hay khả năng giao tiếp, mà chỉ để đạt được một tấm bằng. Các chứng chỉ như IELTS hay TOEFL đang được coi là “tấm vé” giúp học sinh miễn thi tốt nghiệp hoặc tạo ưu thế trong xét tuyển đại học.

Chính vì thế, nhiều phụ huynh không ngần ngại chi mạnh tay cả về thời gian, tiền bạc, thậm chí đánh đổi quãng tuổi thơ của con trẻ cho những khóa ôn luyện cấp tốc.

Dưới sức ép của các kỳ thi, việc học ngoại ngữ dần bị lệch hướng, trở thành phương tiện để đạt điểm số thay vì phát triển kỹ năng thực tế. Trước thực trạng này, nhiều nhà giáo dục đã lên tiếng cảnh báo.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hà – Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo – nhận định: “Ngoại ngữ là nền tảng giúp sinh viên Việt Nam giao tiếp và làm việc trong môi trường toàn cầu. Tất cả các chương trình đào tạo đại học đều yêu cầu trình độ ngoại ngữ, và đầu ra phải đạt ít nhất bậc 3/6 theo Khung năng lực ngoại ngữ quốc gia”.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng mục tiêu cuối cùng không nằm ở tấm chứng chỉ, mà là khả năng vận dụng ngôn ngữ một cách linh hoạt và hiệu quả trong học tập, công việc và đời sống.

Theo TS. Nguyễn Thị Cúc Phương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hà Nội, đằng sau mỗi ngành đào tạo ngoại ngữ là cả một hệ sinh thái nghề nghiệp. “Các em được định hướng nghề nghiệp rất rõ ràng. Mỗi ngôn ngữ mở ra một thế giới với vô vàn cơ hội: Sư phạm, truyền thông, thương mại, ngoại giao, du lịch… Học ngoại ngữ không chỉ để biết nói, mà để hiểu và làm việc trong thế giới đó”, bà Phương chia sẻ.

Hiện nay, trong bối cảnh giáo dục phổ thông, không ít học sinh, đặc biệt là tại các đô thị lớn được phụ huynh cho tiếp cận với các kỳ thi tiếng Anh quốc tế như IELTS, TOEFL từ độ tuổi rất nhỏ. Nhiều gia đình kỳ vọng con em mình có thể được miễn thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT hoặc tăng cơ hội cạnh tranh khi xét tuyển đại học. Chính vì vậy, họ sẵn sàng bỏ ra hàng chục triệu đồng mỗi năm để đăng ký các lớp luyện thi cấp tốc. Có học sinh bắt đầu ôn luyện từ những năm lớp 6, lớp 7.

“Học phí cho các khóa luyện thi lên tới hàng chục triệu đồng mỗi năm. Nhưng không phải ai cũng có điều kiện theo học, dẫn tới sự phân hóa rõ rệt về cơ hội” theo nhận định của TS. Cúc Phương.

Đặc biệt, nhiều em ở các khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa – nơi cơ sở vật chất và điều kiện học tập còn hạn chế – gần như không có khả năng tham gia các chương trình học như vậy. Sự khác biệt về điều kiện dẫn đến khoảng cách ngày càng lớn giữa các nhóm học sinh, cả về khả năng tiếp cận kiến thức lẫn định hướng phát triển trong tương lai.

Nhiều nhà giáo dục bày tỏ mối quan ngại rằng việc giảng dạy ngoại ngữ ở trường phổ thông đang mất dần phương hướng, khi mục tiêu học tập bị che mờ bởi áp lực điểm số và cuộc đua giành lấy chứng chỉ. Theo GS.TS Nguyễn Ngọc Hà, chính sách miễn thi tốt nghiệp chỉ áp dụng cho những học sinh có chứng chỉ ngoại ngữ đạt từ bậc 3 trở lên theo Khung năng lực ngoại ngữ quốc gia và được cơ quan có thẩm quyền công nhận. Tuy vậy, ông cũng lưu ý rằng không ít phụ huynh và học sinh đang hiểu sai, cho rằng chỉ cần có chứng chỉ là có thể đảm bảo lợi thế trong tuyển sinh đại học – điều này hoàn toàn không chính xác.

Ông nhấn mạnh: “Miễn thi tốt nghiệp là một quyền lợi cụ thể, nhưng không đồng nghĩa với việc được ưu tiên xét tuyển vào đại học. Mỗi trường có phương án tuyển sinh riêng và không nhất thiết dựa vào chứng chỉ ngoại ngữ”.

Dù được xây dựng với mục tiêu giảm tải áp lực thi cử, chính sách miễn thi ngoại ngữ trong kỳ tốt nghiệp lại đang bị một số phụ huynh và học sinh hiểu lệch hướng. Điều này vô tình biến việc luyện thi chứng chỉ thành một gánh nặng mới. Học ngoại ngữ cần được đặt đúng vị trí – là phương tiện giúp con người giao tiếp, học hỏi, làm việc và hòa nhập trong một thế giới không ngừng vận động. Nếu chỉ tập trung vào điểm số và tấm bằng, chúng ta đang hướng học sinh đến lối học thuộc để vượt qua kỳ thi, thay vì phát triển khả năng lắng nghe và thấu hiểu người khác.

Ngoại ngữ không phải là một cuộc tranh đua, cũng không nên bị xem là gánh nặng phải gánh vác. Đó là chiếc chìa khóa giúp mở ra cánh cửa toàn cầu – nhưng cánh cửa ấy chỉ thực sự có giá trị khi người học bước qua bằng năng lực thực tiễn và niềm yêu thích, chứ không phải chỉ nhờ một tờ giấy chứng nhận.

Nguồn: baochinhphu.vn

LIÊN HỆ NGAY ĐỂ NHẬN TƯ VẤN NHANH NHẤT:

🌐Trang web: /

📱Fanpage: Evstep – Ôn thi chứng chỉ tiếng Anh A2 B1 B2 Chuẩn Bộ GD&ĐT

📍 Địa chỉ: 116 Trần Vỹ, Mai Dịch, Cầu Giấy, Hà Nội

📞 Hotline: (+84) 085.224.8855